Endişe

Endişe

Film · 1974 · 15 kişi

Türk filmi Endişe, 1974'te çekildi. Senaryosu Yılmaz Güney'e ait olan yapım, Güney'in kendi şirketi Güney Film çatısı altında hazırlanmış, yapımcılığını Güney ile Süha Pelitözü üstlenmiştir. Film 1 Ocak 1975'te vizyona girmiş ve 76-79 dakika sürer. Yönetmenlik künyesinin ardında bilinen bir hikâye vardır: çekimlere Güney başlamış, ancak Adana'nın Yumurtalık ilçesindeki bir olay yüzünden tutuklanınca filmi yardımcısı ve yakın dostu Şerif Gören yönetip tamamlamıştır.

Hikâye Çukurova'da, ailesiyle birlikte pamuk tarlalarında çalışan işçi Cevher'in (Erkan Yücel) başından geçenleri anlatır. Kan davası yüzünden peşine düşen düşmanlar ona iki yol bırakır: ya kan bedelini kırk beş gün içinde ödeyecek ya da öldürülecektir. Tarladaki işçiler çalışma koşullarına karşı greve gider. Cevher birkaç gün grevin içinde kalır, fakat kendisine tanınan süre eridikçe yeniden işe dönmek zorunda kalır. Bu sırada çiftçi Osman, Cevher'in kızı Beyaz'ı ister; Cevher bu yaşlı ve kötü adamın yüklü başlık parasını reddeder, fakat zaman daralır. Kamran Usluer Ramazan 'Remo'yu, Ayşe Emel Mesçi Aliye'yi, Nizam Ergüden ise Osman'ı oynar; Güney de filmde kısa bir rolle pamuk işçisi olarak yer alır.

Film, 1975'teki 12. Altın Portakal Film Festivali'nde En İyi Film, En İyi Senaryo ve En İyi Yönetmen dahil birçok ödül kazanmıştır.

YönetmenYılmaz Güney, Şerif Gören
Yapım ŞirketiGüney Film

Tepkiler

En fazla 3 tepki seçebilirsiniz.

Oyuncular

Yılmaz Güney Yılmaz Güney Oyuncu · 47 yaşında vefat etti Erkan Yücel Kamran Usluer Kamran Usluer Oyuncu · 67 yaşında vefat etti Remo Adem Tolay Ayşe Emel Mesçi Nizam Ergüden Oyuncu · 70 yaşında vefat etti Osman Mehmet Eken İnsel Ardan Yaşar Gökoğlu Ahmet Bayrak Elçi Mehmet Şehmuz Cemal Necla Ali Erdoğan Esenboğa Ayton Sert

Farklı gözlerle

Yeşilçam Nostaljisi Klasiklerle büyümüş, sıcak hikâye ve güçlü oyunculuk arayan bir izleyici bakışı.

Yılmaz Güney'in kaleminden çıkan Endişe, Yeşilçam'ın gülen yüzünden çok uzak, toprağın ve terin sineması. Çukurova'nın pamuk tarlalarında bir babanın kan davası ile kızının geleceği arasında sıkışması, eski usul melodramın gözyaşına değil, ağır bir sessizliğe dönüşüyor. Kırk beş günlük süre, hikâyeye bir saat tik takı gibi işliyor. Çekimlerin yarıda kalıp Şerif Gören'in devralması da filme ayrı bir hüzün katıyor. Klasiklerimizin ciddi yüzünü sevenler için atlanmaması gereken bir eser.

Tarih ve Toplum Gözü Dönemi, toplumsal arka planı ve yapımın neyi yansıttığını soran bir bakış.

Endişe'nin gücü, tek bir ailenin dramını Çukurova'daki emek ilişkilerinin içine yerleştirmesinden geliyor. Tarım işçilerinin grevi ile Cevher'in kişisel borcu yan yana konduğunda, film dayanışma ile hayatta kalma arasındaki çatışmayı açıkça gösteriyor: süresi daraldıkça Cevher'in greve sırt çevirmesi, bireysel ahlakın değil, yoksulluğun dayattığı bir seçim olarak sunuluyor. Kan davası ve başlık parası gibi geleneksel kurumlar da ekonomik baskının birer uzantısı olarak işliyor; Beyaz için istenen yüksek başlık, kızın kaderinin bir pazarlık konusuna dönüşmesini gösteriyor. 1970'lerin politik sinemasının toplumsal yapıyı doğrudan sorgulayan en net örneklerinden biri.

Sinefil Senaryo, kurgu ve yönetmenlik tercihlerine bakan, formül işlere mesafeli bir bakış.

Endişe'yi değerlendirirken üretim koşullarını göz ardı etmek zor: Güney'in başlattığı çekimleri Şerif Gören'in tamamlaması, filmi iki elden çıkmış bir yapıya dönüştürüyor. Bence bu durum filmin anlatısında zaman zaman hissediliyor; grev hikâyesi güçlü bir tema olarak kuruluyor ama kısa süresi içinde yeterince derinleşmeden Cevher'in kişisel çıkmazına geri dönüyor. Buna karşın senaryonun geri sayım üzerine kurulu yapısı etkili bir gerilim motoru, tarla mekânları da süssüz, gerçekçi bir görsel dil sunuyor. Altın Portakal'da en iyi film, senaryo ve yönetmen ödüllerini alması, bu kesintili yapımın yine de bütünlüklü bir sinema dili tutturabildiğinin kanıtı sayılabilir.

Bunlar okur yorumu değildir: editörlerimizin farklı izleyici bakış açılarıyla, yapay zekâ desteğiyle hazırladığı kısa değerlendirmelerdir. Okurlarımızın yorumları aşağıdadır.

İncelemeler (0)

Giriş Yap İnceleme yazmak için giriş yapın.

Yorumlar