Biyografi Dünyası
Çöl

Çöl

Film · 1983 · 6 kişi

Çetin İnanç, 1983'te Türk filmi Çöl'ü çekti. Renkli ve 35 mm kayda alınan yapım, macera ve dram çizgisinde ilerleyen bir aksiyon filmi olarak sınıflanır. Asıl adını, konusu ve bazı sahneleri bakımından 1975 tarihli Amerikan gerilimi Jaws'a yaklaşmasıyla duyurmuştur; bu benzerlik yüzünden dünya çapında "Turkish Jaws" diye anılır. Popüler bir yabancı filmin gölgesinde üretilen bu tür yapımlar için kullanılan "mockbuster" etiketi de filmin türleri arasında sayılır.

Başrollerde Cüneyt Arkın, Emel Tümer ve Salih Kırmızı vardır. Arkın Kemal'i, Kırmızı Ali'yi oynar; Hüseyin Peyda Kaptan, Ali Demirel ise bir polis memuru rolündedir. Kadronun geri kalanında Nejat Gürçen, Turgut Boralı, Baykal Kent, Feryal Feray, Murat İnanç, Osman Betin, Mehmet Uğur, İbrahim Kurt, Yılmaz Kurt, Sönmez Yıkılmaz, Oktar Durukan, Deniz Ünsal ve Arap Celal yer alır. Seslendirmede Abdurrahman Palay Cüneyt Arkın'ı, Gülen Kıpçak Emel Tümer'i, Erhan Yazıcıoğlu Salih Kırmızı'yı, Timuçin Caymaz ise Hüseyin Peyda'yı konuşturmuştur.

Senaryo Çetin İnanç ile Cüneyt Arkın'ın ortak çalışmasıdır. Yapımcı Mehmet Karahafız'dır; film Anıt Film ve Tele Video adına hazırlanmış, seslendirme ve renklendirme işleri Kunt Film'e verilmiştir. Görüntü yönetmeni Sedat Ülker, kurgucu Necdet Tok, yapım amiri Ahmet Gürkonak, ses kaydını yapan isim ise Kunt Tulgar'dır.

YönetmenÇetin İnanç
Yapım ŞirketiAnıt Film

Tepkiler

En fazla 3 tepki seçebilirsiniz.

Oyuncular

Cüneyt Arkın Cüneyt Arkın Oyuncu · 84 yaşında vefat etti Kemal Emel Tümer Emel Tümer Oyuncu Salih Kırmızı Nejat Gürçen Celal Yonat Celal Yonat Oyuncu · 1922 – 1993 Hüseyin Peyda Oyuncu · 71 yaşında vefat etti Kaptan

Kadrosu ortak yapımlar

Yönetmenin diğer yapımları

Farklı gözlerle

Aksiyon ve Gerilim Meraklısı Temposu, gerilimi ve sahneleri önde tutan, yavaş dramalara sabrı az bir bakış.

"Türk Jaws" lakabıyla anılan bir filmden asıl Jaws ayarında gerilim beklemek haksızlık olur. Çöl'ün keyfi başka yerde: düşük bütçeli bir yapımın büyük bir Hollywood gerilimini kendi imkânlarıyla yeniden kurmaya çalışmasını izlemek. Cüneyt Arkın'ın aksiyon kahramanı duruşu filmi taşıyan asıl güç. Tempo ve gerilim arayan için sağlam bir koltuk filmi değil, ama tür meraklısı için kaçırılmayacak bir merak nesnesi.

Yeşilçam Nostaljisi Klasiklerle büyümüş, sıcak hikâye ve güçlü oyunculuk arayan bir izleyici bakışı.

Çöl, Yeşilçam'ın o pervasız, eldeki imkânla her şeyi çekmeye cesaret eden yüzünü hatırlatıyor. Çetin İnanç ile Cüneyt Arkın'ın senaryoyu birlikte yazmış olması, o yılların hızlı ve el birliğiyle yürüyen sinema anlayışının küçük bir özeti gibi. Büyük bir yabancı filmin gölgesinde çekilmiş olması bugün gülümsetebilir; ama bu filmlerde bir tür saflık ve seyirciyi eğlendirme telaşı vardır ki bugünün parlak yapımlarında pek bulunmuyor. Sanat değeri tartışılır, fakat dönemin ruhunu taşıyan, sevimli bir belge.

Sinefil Senaryo, kurgu ve yönetmenlik tercihlerine bakan, formül işlere mesafeli bir bakış.

"Mockbuster" etiketi Çöl'ü tarif etmek için yeterli: film, konusunu ve bazı sahnelerini 1975 yapımı Jaws'tan ödünç alıyor ve özgün bir sinema dili kurma iddiası taşımıyor. Bu yüzden onu yönetmenlik ya da kurgu üzerinden değerlendirmek, yanlış soruyu sormak olur. Asıl ilginç olan, bir başka filmin yapısının farklı bir üretim kültürüne nasıl aktarıldığı; ödünç alınan gerilim kalıbının bu çeviride neyini kaybettiği, neyi kendine göre yeniden kurduğu. Çetin İnanç sinemasının kült statüsü de büyük ölçüde bu türden aktarımlardan geliyor. Ancak dürüst olmak gerekirse, film kendi başına bir gerilim olarak ayakta durmakta zorlanıyor; değeri sinema tarihi açısından, bir merak ve bir dönem pratiği örneği olarak ortaya çıkıyor.

Bunlar okur yorumu değildir: editörlerimizin farklı izleyici bakış açılarıyla, yapay zekâ desteğiyle hazırladığı kısa değerlendirmelerdir. Okurlarımızın yorumları aşağıdadır.

İncelemeler (0)

Giriş Yap İnceleme yazmak için giriş yapın.

Yorumlar