Dava

Dava

Film · 1962 · 3 kişi

Orson Welles, Franz Kafka'nın 1925 tarihli, yazarın ölümünden sonra yayımlanan romanından uyarladığı Dava'yı (Le Procès, ABD'de The Trial) 1962'de siyah-beyaz çekti; film Fransa, Batı Almanya ve İtalya ortak yapımıdır. Senaryoyu Welles kendisi yazmış, yapımcılığı Alexander Salkind üstlenmiştir. Film Welles'in Kafka'nın "Kanunun Önünde" meselini anlattığı bir girişle açılır; bu sırada perdede Alexandre Alexeieff ile Claire Parker'ın iğne perdeyle hazırladığı görüntüler akar. Yaklaşık 118 dakikalık film 22 Aralık 1962'de Astor Pictures dağıtımıyla gösterime girmiştir.

Bir sabah odasında polislerle uyanan banka memuru Josef K. (Anthony Perkins), hakkında dava açıldığını öğrenir; suçunun ne olduğunu ise kimse söylemez. Masumiyetini kanıtlamaya çalışan Josef, mantık tanımayan, boğucu bir bürokrasinin içine çekilir. Jeanne Moreau (Marika Burstner), Romy Schneider (Leni) ve Elsa Martinelli (Hilda) onun hayatına ve davasına girip çıkan kadınları oynar. Welles ise Josef'in avukatını, hikâyenin asıl karşıt figürünü canlandırır. Akim Tamiroff ve Michael Lonsdale de kadrodadır.

Çekimlerde Paris'teki terk edilmiş Gare d'Orsay garı dev bir mahkeme salonuna dönüştürülmüş, siyah-beyaz görüntüleri filmin kasvetli havasını kurmuştur. Görüntü yönetmeni Edmond Richard, müziğin sahibi Jean Ledrut'tur. Yapım 1,3 milyon dolara mal olmuş, 998.779 dolar hasılat getirmiştir. Welles bitirdiği anda onu o güne kadarki en iyi filmi olarak nitelemiş; çıkışında eleştirmenlerden karışık tepki alan film, zamanla itibar kazanmış, Roger Ebert gibi yazarlarca başyapıt sayılmıştır.

YönetmenOrson Welles
Yapım ŞirketiParis-Europa Production, Hisa-Film, Finanziaria Cinematografica Italiana

Tepkiler

En fazla 3 tepki seçebilirsiniz.

Oyuncular

Yalnızca sitemizde profili bulunan oyuncular listelenir.

Farklı gözlerle

Sinefil Senaryo, kurgu ve yönetmenlik tercihlerine bakan, formül işlere mesafeli bir bakış.

Orson Welles'in Kafka uyarlaması, bürokrasinin mantıksızlığını olay örgüsünden çok mekân ve görüntüyle kuran cüretkâr bir iş. Terk edilmiş Gare d'Orsay'ı devasa bir mahkeme salonuna dönüştürmesi, Edmond Richard'ın siyah-beyaz görüntüleriyle birleşince boğucu bir atmosfer yaratıyor. Açılışta Alexeieff ve Parker'ın iğneli ekran görüntüleri eşliğinde anlatılan 'Kanun Önünde' meseli, filmin tonunu baştan belirliyor. Anthony Perkins'in Josef K.'sı, suçlamanın adı bile konmadan kendini savunmaya çalışan bir adamın çaresizliğini taşıyor; Welles'in avukatı oynayıp baş karşıt konumuna geçmesi de ilginç bir tercih. Gösterime girdiğinde tepkiler karışıktı, ama itibarı zamanla yükseldi. Kesintisiz kabus mantığı bazı izleyicileri yorabilir; yine de iddialı bir sinema deneyimi.

Tarih ve Toplum Gözü Dönemi, toplumsal arka planı ve yapımın neyi yansıttığını soran bir bakış.

Dava, bireyin anlamını kavrayamadığı bir sistem karşısındaki çaresizliğini anlatıyor. Bir banka memurunun, suçlaması bile açıklanmadan yargılanması, modern bürokrasinin kişiyi nasıl yalnızlaştırabileceğine dair güçlü bir alegori. Kafka'nın ölümünden sonra 1925'te yayımlanan romanı, yaklaşık kırk yıl sonra Welles'in elinde altmışların Avrupa'sına taşınıyor; Fransız, Batı Alman ve İtalyan ortak yapımı olması da savaş sonrası Avrupa'nın paylaştığı kaygıları akla getiriyor. Terk edilmiş bir tren garının mahkemeye dönüşmesi, kamusal mekânın kurumsal iktidara teslim edilişinin çarpıcı bir imgesi. Film, hukuk ve birey hakları üzerine bugün de düşündürüyor.

Aksiyon ve Gerilim Meraklısı Temposu, gerilimi ve sahneleri önde tutan, yavaş dramalara sabrı az bir bakış.

Dürüst olayım, bu film gerilim sevenler için kolay bir lokma değil. Bir adam neyle suçlandığını bilmeden yargılanıyor ve sistemin içinde kayboluyor; fikir müthiş, kabus gibi bir gerilim vaat ediyor. Ama yaklaşık 118 dakika boyunca diyaloglar ve tuhaf bürokrasi labirentleri arasında tempo epey düşebiliyor. Siyah-beyaz görüntüler etkileyici, yine de sabırlı olduğunuz bir gün seçin.

Bunlar okur yorumu değildir: editörlerimizin farklı izleyici bakış açılarıyla, yapay zekâ desteğiyle hazırladığı kısa değerlendirmelerdir. Okurlarımızın yorumları aşağıdadır.

İncelemeler (0)

Giriş Yap İnceleme yazmak için giriş yapın.

Yorumlar