Ο κλέψας του κλέψαντος (I soliti ignoti)

Το I soliti ignoti, ιταλική ταινία του 1958 σε σκηνοθεσία του Μάριο Μονιτσέλι, είναι μια κωμωδία ληστείας που θεωρείται από τα πρώτα δείγματα του είδους Commedia all'italiana. Μια παρέα μικροεγκληματιών που ζουν στις παρυφές της Ρώμης μετά τον πόλεμο και δεν κατάφεραν ποτέ να σταθούν στη ζωή τους ονειρεύονται να αντιστρέψουν την τύχη τους με μια προσεκτικά σχεδιασμένη δουλειά, στο στιλ της γαλλικής παραγωγής Rififi. Στόχος τους είναι ένα ενεχυροδανειστήριο· όμως η ομάδα, της οποίας τα σχέδια ναυαγούν συνεχώς εξαιτίας της απειρίας και της ανεπάρκειάς της, καταλήγει, καθώς τα πράγματα στραβώνουν, σε μια κατάσταση τόσο κωμική όσο και συγκινητική. Στην ταινία παίζουν οι Βιτόριο Γκάσμαν, Μαρτσέλο Μαστρογιάνι, Ρενάτο Σαλβατόρι και Τοτό, ενώ η Κλαούντια Καρντινάλε εμφανίζεται σε έναν μικρό αλλά αξέχαστο ρόλο ως νεαρή Σικελή υπό την πίεση του υπερπροστατευτικού μεγαλύτερου αδελφού της. Οι παραγωγοί, επειδή αμφέβαλλαν για την εισπρακτική τύχη της ταινίας, έδωσαν στην αφίσα προβολή στον κωμικό Τοτό· ωστόσο η ταινία αποτέλεσε σταθμό στην καριέρα τόσο του Γκάσμαν όσο και του Μαστρογιάνι. Η ταινία, που είναι γνωστή και για την τζαζ μουσική του Πιέρο Ουμιλιάνι, έλαβε το 1959 υποψηφιότητα για Όσκαρ Ξενόγλωσσης Ταινίας και το 2008 συμπεριλήφθηκε στον κατάλογο με τις 100 ταινίες που πρέπει να διατηρηθούν του Ιταλικού Υπουργείου Πολιτισμού.