Biyografi Dünyası
Parmaksız Salih

Parmaksız Salih

Film · 1950 · 3 kişi

Parmaksız Salih, 1950'de çekilmiş siyah-beyaz bir Türk dramıdır ve yönetmeni Faruk Kenç'tir. Şair ve yazar Necip Fazıl Kısakürek'in Nâm-ı Diğer Parmaksız Salih adlı tiyatro oyununa dayanır; senaryo da Kısakürek'in adıyla anılır. Yapımcı And Film adına Turgut Demirağ, görüntü yönetmeni Kemal Baysal, dekor şefi Kadri Eroğan'dır. Filmin anahtar sözcüğü kumarbazlıktır.

Hikâyenin merkezinde adını kaybettiği parmağından alan Salih vardır. Kumarhane işleten bu adam, kumarın yüzünü gören herkesin görmezden gelmeye çalıştığı karanlık tarafını dile getirir. Yıllardır kayıp oğlunu arar. Oğlu Yusuf'la karşılaştığında ise kendisi yıkımının tek sebebi olan kumar belasının içindedir. Belki bundan sonrasını kurtarabilirim diyerek Yusuf'un peşine düşer, fakat geç kalmıştır: Yusuf kısa süre önce Salih'in de katkısıyla başkası için kurulmuş bir tuzağa düşmüştür. Geriye Salih'in torunu ve gelini için yapabileceği tek şey kalır. Oyunun sonunda Yusuf, Salih'in oğlu olduğunu ve kurtuluşun yolunu aynı anda öğrenir.

Salih'i Talat Artemel canlandırır. Kadroda Muzaffer Tema, Cahit Irgat, Nevin Seval, Melahat İçli, Vahit Öz, Leyla, Nil Nurhan, Nur Vedat Karaokçu ve Vedat Örfi Bengü de bulunur.

YönetmenFaruk Kenç
Yapım ŞirketiAnd Film

Tepkiler

En fazla 3 tepki seçebilirsiniz.

Oyuncular

Cahit Irgat Cahit Irgat Oyuncu · 56 yaşında vefat etti Muzaffer Tema Muzaffer Tema Oyuncu · 92 yaşında vefat etti Nevin Seval Oyuncu · 1920 – 1958

Kadrosu ortak yapımlar

Yönetmenin diğer yapımları

Farklı gözlerle

Yeşilçam Nostaljisi Klasiklerle büyümüş, sıcak hikâye ve güçlü oyunculuk arayan bir izleyici bakışı.

Necip Fazıl'ın tiyatro oyunundan uyarlanan bu siyah-beyaz dram, Türk sinemasının erken yıllarından değerli bir iz. Kumarın bir insandan neler alıp götürdüğünü kayıp bir oğul ve geç kalmış bir pişmanlık üzerinden anlatıyor; ahlaki merkezi son derece güçlü. Talat Artemel'in Salih'i, kendi düştüğü kuyuyu başkalarına anlatan trajik bir figür. Sahne kökeni kimi zaman fazla belirgin olabilir, diyaloglar ağırlaşıp vaaz tonuna yaklaşabilir; ama günahla kefaret arasındaki bu sınav, eski ustaların sinemasını sevenleri derinden etkiler.

Tarih ve Toplum Gözü Dönemi, toplumsal arka planı ve yapımın neyi yansıttığını soran bir bakış.

Parmaksız Salih, 1950 Türkiye'sinde kumarın bir toplumsal yara olarak nasıl görüldüğünü anlamak için ilginç bir belge. Kumarhane işletirken kumarın karanlık yüzünü dile getiren Salih, hem düzenin parçası hem de onun eleştirmeni olan çelişkili bir figür. Kayıp bir oğul, dağılmış bir aile ve geride kalan torun ile gelin, kumarın bedelinin yalnızca oynayana değil bütün aileye ödetildiğini gösteriyor. Necip Fazıl Kısakürek'in oyununa dayanan hikâyedeki kurtuluş ve kefaret vurgusu yazarın ahlaki dünyasının izlerini taşıyor; bugünün izleyicisi bu ahlakçı tonu dönemin bağlamıyla birlikte okumalı.

Sinefil Senaryo, kurgu ve yönetmenlik tercihlerine bakan, formül işlere mesafeli bir bakış.

Faruk Kenç, Kısakürek'in oyununu perdeye taşırken sahne yapısını büyük ölçüde koruyor gibi; anlatı sinemasal bir ritimden çok sahne sahne kurulan dramatik yüklenmelere dayanıyor. Kemal Baysal'ın siyah-beyaz görüntüleri bu kasvetli dünyaya uygun bir zemin sunuyor. Senaryonun asıl gücü trajik ironisinde: Salih'in de katkısıyla başkası için kurulan bir tuzağın, yıllardır aradığı oğlunu yakalaması. Bu tür bir ironi melodramın en etkili araçlarından biridir ve burada iyi kurulmuş. Ancak ahlaki dersin bu kadar açık dile getirilmesi gerilimi azaltıyor; film seyirciye düşünme alanı bırakmak yerine vardığı sonucu baştan ilan ediyor.

Bunlar okur yorumu değildir: editörlerimizin farklı izleyici bakış açılarıyla, yapay zekâ desteğiyle hazırladığı kısa değerlendirmelerdir. Okurlarımızın yorumları aşağıdadır.

İncelemeler (0)

Giriş Yap İnceleme yazmak için giriş yapın.

Yorumlar