Biyografi Dünyası
Marjan

Marjan

Film · 1956 · 6 kişi

Tiyatro ve sinema oyuncusu, aynı zamanda şarkıcı olarak tanınan Şehla Riyahi, 1956'da vizyona giren Farsça İran draması Marjan'la İran'ın ilk kadın yönetmeni oldu. Film, İran sinema tarihinde yönetmenliğini ve yapımcılığını bir kadının üstlendiği ilk uzun metrajlı yapım olarak da tarihe geçti. Siyah-beyaz ve 35 mm olarak çekilen film, Riyahi'nin kurduğu Arya Film stüdyosunun ilk yapımıdır. Bugün ise nadir eserler arasında sayılır: yalnızca bir kısmı korunabilmiş, geri kalanı kaybolmuştur.

Hikâye, bir köyün yakınına yerleşen bir çingene obasında geçer. Riyahi, obadan genç bir kadın olan Marjan'ı kendisi canlandırır; Marjan ile köyün genç öğretmeni Hamid (Mohammad Ali Jafari) arasında imkânsız bir aşk filizlenir. Kadroda ayrıca Taghi Zohouri, Ahmad Qadakchian, Rahim Roshanian ve Tajolmolouk Ahmadi yer alır. Film, Jafari'nin profesyonel sinema kariyerinin başlangıcıdır; Ahmadi de bu film sırasında seslendirme dünyasına davet edilmiştir.

Senaryo, yazarlık kariyerine bu filmle başlayan Manoochehr Keymaram'a aittir; görüntü yönetmeni Ahmad Shirazi'dir. Çekimler 1955 yazının ortasında başlayıp yedi ay sürdü, yapım yaklaşık bir milyon riyale mal oldu. Ayakta kalan iki makarası bir koleksiyoncu tarafından korunmuş, ulusal film arşivinde de yaklaşık 45 dakikalık eksik bir kopya bulunmaktadır.

YönetmenŞehla Riyahi
Yapım ŞirketiArya Film

Tepkiler

En fazla 3 tepki seçebilirsiniz.

Oyuncular

Yalnızca sitemizde profili bulunan oyuncular listelenir.

Ahmad Qadakchian Oyuncu · 86 yaşında vefat etti Taghi Zohouri Taghi Zohouri Oyuncu · 79 yaşında vefat etti Mohammad-Ali Jafari Şehla Riyahi Mahvash Rahim Roshanian

Kadrosu ortak yapımlar

Farklı gözlerle

Sinefil Senaryo, kurgu ve yönetmenlik tercihlerine bakan, formül işlere mesafeli bir bakış.

Marjan'ı bugün değerlendirmek, sayfaları yırtılmış bir romanı eleştirmeye benziyor. Kurtarılabilen parçalar bir bütünün izlenimini vermekten uzak; kurgunun ritmini, sahnelerin birbirine nasıl bağlandığını, finalin yapıyı nasıl kapattığını bilmeden yönetmenlik üzerine kesin hüküm vermek dürüst olmaz. Yine de filmin asıl ağırlığı estetik bir başyapıt olup olmamasında değil, nasıl yapıldığında yatıyor: Riyahi'nin aynı anda yönetmen, yapımcı, stüdyo kurucusu ve başrol oyuncusu olması, döneminde neredeyse eşi görülmemiş bir yaratıcı denetim demek. Çingene obasından bir kadınla köy öğretmeni arasındaki imkânsız aşk ise melodramın tanıdık bir kalıbı; bu kalıbın ne kadar aşıldığını ancak eksiksiz bir kopya söyleyebilirdi.

Tarih ve Toplum Gözü Dönemi, toplumsal arka planı ve yapımın neyi yansıttığını soran bir bakış.

Filmin anlattığı ile yapılış hikâyesi arasında dikkat çekici bir paralellik var. Perdede yerleşik köy ile göçebe oba arasında, yani toplumun kabul ettiği ile dışarıda tuttuğu arasında bir sınır çiziliyor; kameranın arkasında ise bir kadın, o güne dek yalnızca erkeklerin oturduğu yönetmen koltuğuna geçiyor. Köy öğretmeni karakteri de bilinçli bir seçim gibi duruyor: eğitimi ve modernleşmeyi temsil eden bir figürün dışlanmış bir toplulukla bağ kurması, bence döneminin toplumsal sorularına dair bir yorum olarak okunabilir. Filmin büyük bölümünün bugün kayıp olması ise sinema mirasının ne kadar kırılgan olduğunu hatırlatan ayrı bir ders.

Aile İzleyicisi Evde herkesle birlikte izlenebilir mi diye bakan, mizaha ve duyguya önem veren bir bakış.

Bu, akşam yemeğinden sonra aileyle açılacak bir film değil. Elde yalnızca eksik bir kopya var; hikâyenin bir kısmı hiç izlenemiyor. Çocuklar büyük ihtimalle kopuk sahnelerde ipin ucunu kaçırır. Ama sinema tarihine meraklı bir genç ya da eski filmleri seven büyükler için ilginç bir merak konusu. İran'ın ilk kadın yönetmeninin filmi olduğunu anlatmak bile evde güzel bir sohbet açar.

Bunlar okur yorumu değildir: editörlerimizin farklı izleyici bakış açılarıyla, yapay zekâ desteğiyle hazırladığı kısa değerlendirmelerdir. Okurlarımızın yorumları aşağıdadır.

İncelemeler (0)

Giriş Yap İnceleme yazmak için giriş yapın.

Yorumlar