Nazım Hikmet

Nazım Hikmet Kimdir?

Asıl adı Mehmet Nâzım olan şair, 15 Ocak 1902'de Selanik'te doğdu; annesi Çerkes, Leh, Alman ve Fransız kökenli bir aileden geliyordu, babası ise bir Osmanlı valisinin oğluydu. Heybeliada Bahriye Mektebi'nden mezun olduktan sonra sağlık sorunları yüzünden askerlikten muaf tutuldu, 1921'de Millî Mücadele'ye katılmak üzere Anadolu'ya geçti ve ertesi yıl gittiği Moskova'da Doğu Emekçileri Komünist Üniversitesi'nde okudu; burada Mayakovski'nin şiirinden etkilenerek hece ölçüsünden uzaklaştı ve Türkçede serbest nazımın öncüsü sayıldı. "Romantik komünist" ve "romantik devrimci" olarak nitelenen Hikmet, yasaklı Türkiye Komünist Partisi üyeliği nedeniyle 1931'den başlayarak defalarca mahkemeye çıktı; 1938'de orduyu isyana kışkırtmakla suçlanarak 28 yıl 4 aya mahkûm oldu, on bir davada yargılanıp on iki yılı aşkın hapis yattı. Albert Camus ve Jean-Paul Sartre gibi yazarların da destek verdiği uluslararası kampanya ve bazı Türk şairlerin açlık grevi sonucu 1950'de genel afla tahliye edildi, ertesi yıl Sovyetler Birliği'ne yerleşti; vatandaşlıktan çıkarılıp Polonya vatandaşı oldu, bu karar ölümünden 46 yıl sonra 2009'da geri alındı. Eserleri elli dilden fazlasına çevrilen şaire 1950'de barış ödülü verildi; edebiyatın yanında sinemayla da ilgilenip 1930'lu ve 1940'lı yıllarda birçok filmin senaryosunu kaleme aldı, kimini de yönetti. 3 Haziran 1963'te Moskova'da kalp krizinden öldü; mezarı bugün de o kentte.