Ahmet Kaya

Ahmet Kaya Kimdir?

Ahmet Kaya (28 Ekim 1957, Malatya – 16 Kasım 2000, Paris), Türkiye'de özgün ve protest müziğin öncü isimlerinden sayılan şarkıcı, söz yazarı, besteci ve müzisyendir; albümleri ülkenin en çok satan yapıtları arasında yer almaktadır.

1956'da Adıyaman'dan Malatya'ya göç etmiş Kürt bir baba ile Erzurumlu Türk bir annenin beşinci çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası Sümerbank mensucat fabrikasında işçiydi. Maddi yokluklar içinde geçen çocukluğunda ilkokulu Malatya'da okudu; altı yaşındayken babasının armağan ettiği bağlamayla müziğe başladığını, hayatını anlatan bir belgeselde kendisi aktarmıştır. Okuldan artan zamanlarda plakçıda ve minibüslerde çalıştı; dokuz yaşında babasının fabrikasının işçi bayramı gecesinde ilk kez sahneye çıktı. Aile 1972'de İstanbul Kocamustafapaşa'ya yerleşince geçim sıkıntısı nedeniyle okulu bıraktı, işportacılık ve çıraklık gibi işler yaptı, liseyi dışarıdan bitirdi ve Eğitim Enstitüsü'nün keman bölümüne girdi. 1978'de Gelibolu'da askerlik yaparken askeri orkestrada müzik çalışmalarını sürdürdü.

1985'te Unkapanı'na gidip hiçbir türe uymayan müziğine ilgi bulamayınca kendi olanakları ve arkadaş desteğiyle ilk albümü Ağlama Bebeğim'i çıkardı; albüm yayımlandığı yıl toplatıldı, sansür sonra kaldırıldı. Aynı yıl Acılara Tutunmak izledi ve Gülten Hayaloğlu ile evlendi; eşinin kendisine ulaştırdığı, idam mahkûmu Nevzat Çelik'in şiirinden doğan Şafak Türküsü (1986) onu geniş kitlelerle buluşturdu. An Gelir (1986), Yorgun Demokrat (1987), Başkaldırıyorum (1988) ve İyimser Bir Gül'ün (1989) ardından 1990'larda Sevgi Duvarı, Başım Belada, Dokunma Yanarsın, Tedirgin, Şarkılarım Dağlara, Beni Bul, Yıldızlar ve Yakamoz ve Dosta Düşmana Karşı ile büyük bir dinleyici kitlesine seslendi; Resitaller 1 ve Resitaller 2 konser kayıtları da bu dönemde çıktı.

Kamera önüne de geçti: Nisan Bitti (1986) ve Bay E (1995) filmlerinde oynadı, Aynalar (1996) dizisinde rol aldı, Tatar Ramazan (1990) ve Tatar Ramazan: Sürgünde (1992) filmlerinin müziklerini besteledi.

Şubat 1999'da ülkenin popüler sanatçılarını buluşturan bir ödül gecesinde "Yılın Müzisyeni" ödülünü alırken Kürtçe şarkı söylemek istediğini açıklaması büyük tepki ve yargı süreci doğurdu. Bunun üzerine Türkiye'den ayrılıp Paris'e yerleşen Kaya, 16 Kasım 2000'de Paris'in 15. bölgesinde geçirdiği kalp krizi sonucu 43 yaşında öldü. Kendini sosyalist demokrat ve insan hakları savunucusu olarak tanımlıyordu. Ölümünden sonra Hoşçakalın Gözüm... (2001) gibi albümler yayımlandı; Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü ile onurlandırıldı.