Zeki Müren

Zeki Müren Kimdir?

Zeki Müren (2 Ocak 1931, Bursa - 24 Eylül 1996, İzmir), Türk sanat müziğinin en büyük isimlerinden biri kabul edilen şarkıcı, besteci, söz yazarı, şair ve sinema oyuncusudur. Sesini kullanışındaki ustalık ve sözleri kusursuz telaffuz edişiyle tanınan sanatçı, klasik Türk müziği ile çağdaş repertuvarı aynı sahnede buluşturmuş; kamuoyunda “Sanat Güneşi”, sevenleri arasındaysa sevgiyle “Paşa” olarak anılmıştır.

Çocukluğu ve gençliği Bursa'da geçti. Müziğe ilgisi okul yıllarında başladı; 1950'li yılların başında İstanbul'a giderek Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'nin (bugünkü Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi) Yüksek Süsleme Bölümü'nde öğrenim gördü. Akademideki öğrenciliği sürerken bir yandan da müzik kariyerini kurmaya başladı ve dönemin İstanbul Radyosu kadrosunda ses sanatçısı olarak görev aldı. İlk plağı 1951'de yayımlandı.

1950'li yıllarda hızla ülke çapında tanınan bir isme dönüştü ve Türkiye'de altın plak ödülünü alan ilk sanatçı oldu. Müzik yaşamı boyunca altı yüzü aşkın plak ve kaset doldurdu, üç yüzü aşkın eser besteledi; kayıtları Zeki Müren Taş Plaklar, Zeki Müren Klasikleri ve Pırlanta gibi uzun soluklu serilerde toplandı. Şiirle de ilgilendi ve şiirlerini Bıldırcın Yağmuru adlı kitapta bir araya getirdi. Sanata katkıları nedeniyle 1991'de kendisine “Devlet Sanatçısı” unvanı verildi.

Sinemada da uzun bir kariyeri oldu. 1950'lerden 1970'lerin ortasına kadar Yeşilçam'da yaklaşık on sekiz filmde rol aldı ve bu filmlerin çoğunda müzik yönetmenliği ile besteciliği de üstlendi. Başrol oynadığı yapımlar arasında Beklenen Şarkı, Son Beste, Berduş, Altın Kafes, Kırık Plak, Hayat Bazen Tatlıdır, Hep O Şarkı, Düğün Gecesi, Hindistan Cevizi, İnleyen Nağmeler, Rüya Gibi ve Deli Deli Tepeli yer alır.

Sahnedeki görünümüyle de dönemin alışkanlıklarını zorladı; özellikle kariyerinin son yıllarında tasarladığı gösterişli, taşlarla ve parlak kumaşlarla bezeli kostümleri ve takıları onun sahne kimliğinin ayrılmaz parçası hâline geldi. Özel yaşamı ve cinsel yönelimi kamuoyunda uzun yıllar tartışıldı; kendisi bu konuda hiçbir zaman açık bir açıklama yapmadı. 24 Eylül 1996'da İzmir'de, sahnede bulunduğu bir program sırasında geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetti.