Zehra Bilir

Zehra Bilir Kimdir?

Zehra Bilir (doğum adıyla Eliza Ölçüyan; 26 Mart 1913, Arapgir - 28 Haziran 2007, İstanbul), Türkiye Ermenisi kökenli olup kendisini Türk ve Müslüman olarak tanımlayan, halk arasında sevgiyle Türkü Ana lakabıyla anılan bir Türk halk müziği sanatçısıdır. Ma'mûretü'l-Azîz Vilayeti'nin Arapgir kazasında dünyaya geldi; biyolojik babasının kendisi henüz bir buçuk yaşındayken I. Dünya Savaşı sırasında hayatını kaybettiğini, nüfus kaydındaki adının Ermenice olmasına rağmen kendini Türk ve Müslüman hissettiğini bir röportajında dile getirmiştir.

1930'larda Darülbedayi'de balerin olarak sahneye çıkan Bilir, fark edilen müzik yeteneğini geliştirmek için besteci ve kanun sanatçısı Artaki Candan ile müzikolog Hüseyin Sadeddin Arel'den dersler aldı. 1943'te radyoda seslendirdiği türkülerle tanındı, ertesi yıl ise halk türkülerini sahnede seslendiren ilk sanatçı oldu. Şalvar ve çarık gibi yöresel kıyafetlerle sahneye çıkması, elindeki mendili sallayarak söylemesi ve türküleri ait olduğu yörenin otantik özellikleriyle yorumlaması onu döneminin en tanınan halk müziği icracılarından biri hâline getirdi; yaptığı çok sayıda türkü derlemesiyle de Türk halk kültürüne katkıda bulundu.

1952'de, geride pek çok plak bırakarak aktif müzik hayatına veda eden Bilir, yaşamının son yıllarını İstanbul'da bir huzurevinde geçirdi ve 28 Haziran 2007'de 94 yaşında hayatını kaybetti; Zincirlikuyu Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.