Spartaku (Spartacus) (përkthyer)

Spartaküs (Spartacus) është një dramë epike historike amerikane e vitit 1960, e drejtuar nga Stanley Kubrick. Në rolin kryesor është Kirk Douglas, që është edhe producent i filmit. Filmi zgjat rreth 198 minuta. Kur doli, u bë filmi me të ardhurat më të larta të Universal deri atëherë. Fitoi katër Oscar (Peter Ustinov për Aktorin më të Mirë Dytësor); u zgjodh Filmi më i Mirë Dramatik në Globin e Artë. Në vitin 2017 u përfshi në Regjistrin Kombëtar të Filmit të SHBA-së.

Historia mbështetet te Lufta e Tretë e Skllevërve, e zhvilluar në vitet 73-71 p.e.s. Spartaku, i shitur si skllav, stërvitet në shkollën e gladiatorëve; pas lojërave të dhëna për nder të senatorit Crassus (Laurence Olivier), ai e sheh imoralitetin e tij dhe ngre kryengritje. Ushtria e skllevërve përparon nga jugu në veri dhe i mund legjionet romake. Jean Simmons luan Varinian, gruan e trilluar të Spartakut, Peter Ustinov pronarin e shkollës së gladiatorëve Batiatus, Charles Laughton senatorin Gracchus, Tony Curtis skllavin Antoninus.

Skenari i përket Dalton Trumbos; është përshtatur nga romani i vitit 1951 i Howard Fast. Shoqëria e Douglas, Bryna Productions, pak pasi nisën xhirimet, e shkarkoi regjisorin Anthony Mann dhe në vend të tij solli Kubrickun, me të cilin kishte punuar më parë te Paths of Glory; ky është i vetmi film ku Kubrick nuk arriti të kishte kontroll të plotë artistik. Shpallja e Trumbos, që ishte në listën e zezë, si skenarist, kontribuoi në fundin e listës së zezë në Hollywood.