Erkin Koray

Erkin Koray — بیوگرافی

مصطفی ارکین قورای (زاده ۲۴ ژوئن ۱۹۴۱، قادیکوی، استانبول – درگذشته ۷ اوت ۲۰۲۳، تورنتو)، خواننده، ترانه‌سرا، آهنگساز و گیتاریست ترک بود. او پیشگام موسیقی راک در ترکیه و یکی از بنیان‌گذاران آناتولی‌راک به شمار می‌رود؛ آثار اصیل متعددی در سبک‌های آناتولی‌راک، راک سایکدلیک و هارد راک از خود به‌جا گذاشت. تحصیلاتش را در استانبول، در دبیرستان آلمانی و دبیرستان حیدرپاشا، گذراند.

قورای که در سنین کودکی نواختن پیانو را آغاز کرد، در همان سال‌های دبیرستان با موسیقی راک‌اند‌رول آشنا شد و همراه دوستانش گروه کوچکی به نام «ارکین قورای و ریتیمچی‌لری» تشکیل داد. از دهه ۱۹۵۰ روی صحنه رفت و در دهه ۱۹۶۰ صفحه‌های ۴۵ دور متعددی منتشر کرد؛ در همین سال‌ها به آلمان رفت و در هامبورگ از نزدیک فضایی را دید که بیتلز و دیگر گروه‌های بریتانیایی خلق کرده بودند. هنگام بازگشت به ترکیه، او دیگر تنها یک موسیقیدان نبود، بلکه با موهای بلند و سبک زندگی راک‌اند‌رولی خود به یک نماد تبدیل شده بود. در سال ۱۹۶۹ با تشکیل گروه «یرآلتی دورتلوسو»، زمینه را برای آینده موسیقی راک ترکیه فراهم کرد.

موسیقی قورای بر ترکیب راک سایکدلیک با موسیقی سنتی ترکی استوار است. او با آثار اصیلی که موسیقی شرق و غرب را گرد هم می‌آوردند، بر بسیاری از موسیقیدانان پس از خود تأثیر گذاشت؛ با تنظیم دوباره ترانه‌های محلی متعدد، در حفظ میراث فرهنگی آناتولی سهیم شد. در اواخر دهه ۱۹۶۰، برای شنیده‌شدن بهتر صدای باغلاما روی صحنه و به‌کارگیری این ساز در موسیقی راک، همراه اورهان گنجه‌بای باغلامای الکتریک را توسعه داد.

رپرتوار او در حوزه‌ای گسترده جای می‌گیرد: آثاری چون Cemalim و Köprüden Geçti Gelin از موسیقی مردمی ترک، و Nihansın Dideden و Kıskanırım از موسیقی سنتی ترک را اجرا کرد. در کنار قطعات عربسک-راکی چون Şaşkın، Estarabim، Çöpçüler و Fesuphanallah، آثاری در سبک راک سایکدلیک چون Mesafeler، Yağmur و Gün Doğmuyor، و کارهایی که می‌توان آن‌ها را متال نامید، چون Krallar، Akrebin Gözleri و Öfke، خلق کرد.

ماجرای آلبوم‌سازی او با Erkin Koray (۱۹۷۳) آغاز شد؛ پس از آن در سال ۱۹۷۴، Elektronik Türküler و Mesafeler آمدند. در سال‌های بعد آلبوم‌هایی چون Erkin Koray Tutkusu، Allah Aşkına، İlla ki، Ceylan، Hay Yam Yam، Tamam Artık و Devlerin Nefesi را منتشر کرد؛ مجموعه Dünden Esintiler که از سال ۱۹۹۱ منتشر می‌شد نیز ضبط‌های قدیمی او را بازگردآوری کرد.

او در کنار موسیقی، پیوندی با سینما نیز داشت: در فیلم‌هایی چون Naylon Leyla، Dönüşü Olmayan Yol و Şaşkın ظاهر شد و نامش در موسیقی آثاری چون Korkusuz Cengaver، Yüz Numaralı Adam و Abuk Sabuk 1 Film ذکر شد؛ در تلویزیون در سریال‌های Karambol Kamil و Avrupa Yakası حضور یافت. در مستند فاتح آکین به سال ۲۰۰۵، İstanbul Hatırası: Köprüyü Geçmek، در نقش خودش ظاهر شد. قورای که گاه با لقب «جیمی هندریکس ترکیه» شناخته می‌شد، در ۷ اوت ۲۰۲۳ در تورنتو، در سن ۸۲ سالگی درگذشت.