Fuat Uzkınay

Fuat Uzkınay Kimdir?

Fuat Uzkınay, Türk sinemasının ilk filmini çeken isim olarak anılır. Ordu görevindeyken Ayastefanos'taki Rus Abidesi'nin yıkılışını görüntülediği 1914 tarihli belgesel, Türk sinema tarihinin başlangıcı sayılır. Sonraki yıllarda hem yönetmen hem görüntü yönetmeni hem de yapımcı olarak ilk dönem Türk filmlerinin içinde yer aldı; adı bugün Ankara'daki Türk Silahlı Kuvvetleri Foto Film Merkezi'nin bir stüdyosunda yaşıyor.

Sinemaya eğitimci olarak yaklaştı. İstanbul Sultanisi'nden sonra Darülfünun'da fizik ve kimya okudu, okulda müdürlük yaparken öğrencilerine sinemayı tanıtan dersler verdi. Sigmund Weinberg'den projeksiyon makinesini kullanmayı öğrendi ve Şehzadebaşı'ndaki Millî Sinema'nın 19 Mart 1914'te açılmasında emek verdi. Savaşın başında yedek subay olarak çektiği Ayastefanos filmi (14 Kasım 1914) 150 metreydi. 1915'te Enver Paşa'nın emriyle kurulan Merkez Ordu Sinema Dairesi'nde Weinberg'in yardımcısı oldu, kısa süre sonra dairenin başına geçti.

Almanya'da film yapımı üzerine eğitim gördü ve büyük zorluklarla tamamladığı Himmet Ağa'nın İzdivacı (1918) ilk konulu Türk filmi olarak kabul edilir. Aralarında Leblebici Horhor Ağa, Binnaz ve Mürebbiye'nin de bulunduğu yapımlarda görev aldı. 1954'te ordudan emekli oldu; 29 Mart 1956'da İstanbul'da öldü ve Karacaahmet Mezarlığı'na gömüldü.